همه چی یادم میره،آیا این آلزایمره؟
تفاوت آلزايمر با فراموشي چيست؟
هر فراموشی را نمیتوان شروعی برای زوال عقل دانست بلکه «دمانس» یا همان زوال عقل به بیماریای اطلاق میشود که فرد دچار اختلال حافظه شود. در واقع این نوع اختلال حافظه با ایجاد مشکل در عملکردهای بیمار و مختلشدن
کارهای روزمره همراه است.با بروز دمانس ابتدا حافظه فوری و به دنبال آن حافظه کوتاه مدت و در نهایت حافظه دراز مدت افراد دچار اشکال میشود.
“فراموشی” محدودیت سنی نداشته و ممکن است حافظه اکثر جوانان، بزرگترها و مسنترها در شرایط استرس زندگی تحت تأثیر پریشانی ذهنی قرار بگیرد.
فراموشی از رکنهای آلزایمر به شمار میرود و فرد به طور ناخودآگاه و ناخواسته موضوعاتی را فراموش میکند اما به طور کلی فراموشی صرف با آلزایمر تفاوت دارد. در فراموشی که بین افراد جامعه شیوع فراوانی دارد، فرد دچار اختلال در یادگیری است و برای به ذهن سپردن مطالب مشکل دارد و برای به خاطرسپردن موضوعات مختلف تمرکز لازم را ندارد.افسردگی نیز با توجه به کاهش تمرکز و بیحوصلگی فرد، علائمی مشابه فراموشی ایجاد میکند که نباید آن را با آلزایمر اشتباه گرفت.
اطرافيان بيماران آلزايمري بايد با وضعيت آنها كنار آمده و صبر و تحمل به خرج دهند زيرا آلزايمر هيچ درمان دارويي ندارد و تنها با آرامش و پذيرش رفتارهاي نابجاي بيمار و دور كردن او از استرس ميتوان از پيشرفت بيماري جلوگيري كرد.
فراموشي، بيماري سنين بالا است و به عنوان بيماري كهنسالي شناخته ميشود، به همين خاطر شروع دمانس یا فراموشی از 65 سال به بالا است وبا افزايش سن، احتمال ابتلا به آلزايمر نيز زياد ميشود و اين احتمال در سن بالاي 80سال بسيار بيشتر است.
گاهي افراد جوان كه دچار علائم فراموشي ميشوند، از آلزايمر به عنوان علائم فراموشي ياد ميكنند در حالي كه فراموشي در افراد جوان بيشتر ناشي از اضطراب، نگراني و استرس است كه تمركز و قدرت حافظه را درگير ميكند اما آنها اين نشانهها را با بيماري فراموشي اشتباه ميگيرند.
در بيماري فراموشي و آلزايمر خود بيمار چندان متوجه ايجاد علائم نيست اما خانواده و اطرافيان ميتوانند نشانههاي فراموشي را تشخيص دهند. فردي كه در مرحله ابتلا به فراموشي قرار دارد، معمولا كارهايي را كه در روز انجام ميدهد، به ياد نميآورد.
اين روند بتدريج موجب ميشود فرد حافظهاش را از دست بدهد. ممكن است بيماري ابتدا نگرانكننده نباشد اما با پيشرفت بيماري، حافظه اخير يا كوتاه مدت درگير ميشود و به دنبال آن يادگيري نيز تحت تأثير قرار ميگيرد.
فرايند يادگيري در آلزايمريها مختل ميشود، بتدريج دايره مجموعه لغات و كلمات شان محدود ميشود و جملهسازي سخت ميشود.
علل بروز آلزایمر:
عامل سن و سال مهمترین مساله در تمایز زوال عقل سالمندی و زوال عقل زودرس محسوب میشود. در افراد زیر 65 سال زوال عقل معمولا با برخی تغییرات رفتاری از قبیل تغییر در رویکردهای منطقی، نتیجهگیریها و برنامهریزیها صورت میگیرد و فرد در انجام چنین کارهایی دچار مشکل میشود. این اختلال زودرس بیشتر پیش از رسیدن افراد به سن بازنشستگی سراغ آنها میآید.
شماری از بیماریهای زمینهساز نیز جزو عوامل بروز زوال عقل زودرس هستند که از این میان میتوان به اختلالات کروموزمی اشاره کرد. طبق بررسیهای صورت گرفته، ابتلا به زوال عقل زودرس در مبتلایان به سندروم داون پس از چهل سالگی شیوع بسیار بالایی دارد.
بیماریهای متابولیک، نارساییهای کلیوی، تنفسی و کبدی نیز از دیگر عوامل مستعدکننده فرد به زوال عقل زودرس هستند.
همچنین ابتلا به دیابت، سیگارکشیدن و فشار خون بالا نیز فرد را در معرض خطر ابتلا به زوال عقل زودرس قرار میدهد.
سكتههاي ريز عروقي و سكتههاي بزرگ مغزي يكي از عوامل ايجادكننده فراموشي است.
همچنين ضربههاي مكرر مغزي نيز يك عامل خطر ديگر ابتلا به آلزايمر در سنين بالا است. بيماريهاي هورموني مانند كم كاري تيروئيد نيز خودش را بهصورت فراموشي نشان ميدهد، همچنين كمبود ويتامين ب 12 نيز منجر به فراموشي ميشود.
تشخيص آلزايمر يا دمانس كاذب مشكل است بنابراين سالمندان بايد استرس شان را كم كنند و براي كاهش تشديدعلائم، سطح روحيه شان را بالا ببرند.
نشانه های فراموشی :
هنگامی که از خود میپرسید، «فلان چیز را کجا گذاشتم … ؟»
این نوع فراموشی به مواردی اشاره میکند که شما اشیا را در جای خود قرار نمیدهید و مقصر را حافظهی خود میدانید. توجه کردن اولین مولفهی ضروری در حافظه است. این حافظه در زمان حال طولانیتر باقی میماند. اگر به چیزی در زمان حال توجه زیادی نکنید، بعد از مدتی آن را به یاد نخواهید آورد.
وقتهایی که نام افراد یا اشیا را فراموش میکنید:
این نوع فراموشی برای اکثر افراد رخ میدهد. به خاطر سپردن برخی اسامی برای مغز دشوارتر از اسامی دیگر است. دلیل آن به اتصالدهندههای عصبی که در به خاطر آوردن چیزها نقش دارند، مرتبط میشود.
وقتهایی که به خود میگویید، «چرا به این اتاق آمدم؟»
اگر عادتی در مغز شما نقش نبسته باشد، آن را فراموش خواهید کرد. اگر فراموش میکنید که چرا وارد یک اتاق شدهاید، به موقعیت قبلی خود بازگردید و به دنبال نشانهها و سرنخهایی بگردید. به احتمال زیاد آنچه به دنبالش میگشتید را به یاد خواهید آورد.
5 تفاوت بین فراموشی عادت و آلزایمر :
1. بازیابی خاطرات
در فراموشی ممکن است هنگام بازیابی خاطرات از ذخیره سازی طولانی مدت ، مشکل داشته باشید.
2. توجه و تمرکز
در فراموشی، شما ممکن است کاهش توجه و تمرکز داشته باشید.
3. حافظه اخیر
در بیماری آلزایمر، یک مشکل عمیق با حافظه اخیر وجود دارد که در حالت عادی، به احتمال زیاد کلمه ی فراموش شده پس از نشانه گذاری، به یاد می آید.
4. حافظه زمانی و منبع
در بیماری آلزایمر، شما ممکن است در پیدا کردن کلمات مشترک مشکل داشته باشید و حتی ممکن است یادآوری نکنید که مکالمات یا رویدادهای همیشه در حال انجام بوده است.
5. تکراری و نفوذ
علائم ناسازگاری عبارتند از تکرار و عدم شناختن یک مشکل حافظه (عدم بینش). به عنوان مثال، اگر من از شما بخواهم یک مکعب را طراحی کنید، در چند دقیقه ممکن است فکر کنید که من از شما خواسته بودم کلمه “مکعب” را به خاطر بسپارید.
زوال عقل چند نوع است؟ و چگونه درمان میشود؟
دمانس به دو بخش برگشت پذیر و غیرقابل بازگشت تقسیم میشود:
برخی دمانسها که به علل پزشکی بروز پیدا میکنند، با درمان آن علت فیزیکی و پزشکی برگشت پذیرند.
به عبارت دیگر زمانی که فرد به علت عفونت و ورم مغزی یا ضایعات مغزیِ منجر به جمع شدن مایع مغزی و یا برخی بیماریهای داخلی مانند دیابت و فشار خون، عارضه تنگی عروق پیدا میکند، همین مساله مقدمه بروز دمانس بوده و فرد موقتا دچار اختلال حافظه میشود، لذا اگر علت فیزیکی منجر به بروز دمانس درمان شود، اختلال حافظه نیز درمان شده و شرایط فرد به حالت عادی برمیگردد.
دمانس برگشت پذیر که مهمترین علامت آن اختلال حافظه است در هر سنی بروز میکند، با این حال شیوع آن در مسنترها به دلیل داشتن انواع بیماریهای زمینهای مثل فشار خون و دیابت بیشتر است، به عبارت دیگر انواع دمانس بیشتر در سنین بالا بروز میکند.
راه های پیشگیری از آلزایمر :
خواب
افراد مبتلا به بی خوابی و کم خوابی مزمن دچار فراموشی و زوال عقل میشوند. ما از نظر بیولوژیکی در هنگام خواب فعال هستیم، بنابراین به 7 الی 9 ساعت خواب در شبانهروز نیاز داریم.
مصرف کافئین خود را تنظیم کنید
در واقع، کافئین برای حافظه بسیار مفید است. به عبارت دیگر،در طی روز کافئین توجه را افزایش میدهد و تقویت را بهبود میبخشد. اما در مصرف آن دقت کنید تا با کمبود خواب مواجه نشوید.
دمای اتاق را چند درجه کاهش دهید
اتاق خنکتر موجب میشود که خواب راحتتری داشته باشید.
قبل از خواب از مصرف نوشیدنیهای الکلی خودداری کنید
مصرف نوشیدنیهای الکلی به خواب کمک نمیکند و میتواند موجب اختلال در خواب شود.
افکار خود را قبل از خواب بنویسید
نوشتن افکار و نگرانیهای خود قبل از خواب میتواند به از بین بردن نگرانیها و افکار منفی که موجب بیخوابی ما میشوند، کمک کند.
رژیم غذایی سالم و ورزش منظم
پیادهروی معمولی چهار بار در هفته برای کاهش خطر ابتلا به بیماری آلزایمر توصیه میشود.
چیزهای جدید بیاموزید
فعال بودن چه به لحاظ شناختی و چه به لحاظ اجتماعی برای تحریک مغز در تمامی مراحل زندگی بسیار مهم است.
فرم رزرو وقت فوری
راهکارهای کاهش زوال عقل
از راهکارهای درمان فراموشی بکارگیری تکنیکهای تقویت حافظه، تمرکز ذهن، مراقبه و مدیتیشن را میتوان نام برد. هرچه ذهن افراد آرامش بیشتری پیدا کرده و متمرکزتر شود، فرایند ثبت و به یاد آوردن اطلاعات نیز بهتر انجام میشود.
اصلیترین علل بروز زوال عقل زودرس، عوامل ژنتیکی است، در این زمینه نمیتوان کاری انجام داد و درمانی وجود ندارد، ولی رعایت اصول تغذیهای و مصرف ویتامین B12 به اندازه کافی در رژیم روزانه میتواند سد مؤثری در برابر بروز زوال عقل
زودرس محسوب شود. پایین نگه داشتن فشار خون، کنترل قند خون و ترک سیگار تا حد زیادی میتواند احتمال بروز زوال عقل زودرس را کاهش دهد.
فعال نگه داشتن ذهن و استفاده از مغز در طول روز میتواند این خطر را کاهش دهد.
علاوه بر مطالعه صرف، باید ذهن را به چالش کشید و آن گروه از فعالیتهای ذهنی را انجام داد که ذهن مدام در حالت فعالیت باقی بماند.
اثر اصلاح الگوی تغذیه در بهبود بیماری :
در کنار تأثیراتی که تناسب اندام روی بدن ما دارد، به سلامت روانمان هم کمک زیادی میکند.
کاهش وزن احساس بیحالی و کسالت را کم کرده و میل به تحرک را بالا میبرد. از طرف دیگر کیفیت خواب در افرادی که اضافه وزن ندارند بالاتر است. مجموع این موارد باعث کاهش افسردگی و بالارفتن انرژی میشود.
چند باور غلط درباره آلزایمر:
بسیاری بر این باورند کسی از آلزایمر نمیمیرد. اما ای کاش این باور درست بود. متاسفانه آلزایمر ششمین عامل مرگومیر در آمریکاست. در مراحل آخر بیماری افراد مبتلا به آلزایمر توانایی پاسخ به محیط پیرامون و در بیشتر موارد هوشیاری
خود نسبت به اطراف شان را نیز از دست میدهند.
این باور که گفته میشود آلزایمر بر اثر شوکهای ناگهانی به وجود میآید هم نادرست است. آلزایمر بیماریای نیست که یکشبه و ناگهانی بهوجود بیاید، این بیماری به تدریج ایجاد شده و پیشرفت آن نیز تدریجی است.
تنها یا مهمترین علت بروز آلزایمر برخلاف نظر رایج، ژنتیک نیست. تنها ۱۰درصد افراد مبتلا زمینههای وراثتی داشته اند.
سخن آخر
اگرچه آلزایمر معمولا یک بیماری غیرقابل درمان است، اما روشهایی وجود دارند که میتوانید سبک زندگی خود را تغییر دهید تا از شدت و خطر ابتلا به این بیماری در زندگی خود بکاهید. ایجاد تغییرات کوچک روزانه و دانستن این که کمی
فراموشی کاملا طبیعی است، بخش مهمی از فعال و سالم نگه داشتن مغز است.